|
Heidestein, Bornia, Noordhout
De landgoederen Heidestein, Bornia en Noordhout vormen tezamen het grootste aaneengesloten beheersgebied van Het Utrechts Landschap. Het uitgestrekte gebied wordt gekenmerkt door naald- en gemengde bossen met heidevelden, stuifzanden en akkerlanden.
Grensgebied
In 1870 kwam een stuk grond op de grens van Driebergen en Zeist in eigendom van J.J. Uyterwerff Sterling. Hij gaf het nieuwe landgoed de naam Bornia. Bornia is een oud Fries woord voor grensgebied (vergelijkbaar met het Engelse ‘border’). In 1894 werd het bezit opgedeeld en hierdoor ontstond in het noordelijk deel Heidestein. Landgoed Bornia bestond destijds grotendeels uit zandverstuivingen. Daarvan zijn er nu slechts enkele over, maar de sporen zijn nog zichtbaar in de vorm van opvallend reliëf. In het bos liggen op enkele plaatsen verweerde, oude ‘perronnetjes’. Dit zijn overblijfselen van het smalspoorlijntje tussen de zandput op Heidestein en een kalkzandsteenfabriek bij het Haagje, een zijweg van de Arnhemse Bovenweg.
Herinneringen aan het verleden
Landgoed Heidestein werd gesticht door de heer De Wetstein Pfister. Hij liet in 1903 Huize Heidestein bouwen. De naam Heidestein was in die tijd voor de hand liggend, omdat het grootste deel van het gebied met heide begroeid was. Overigens bestond in deze tijd vrijwel de gehele Utrechtse Heuvelrug uit een boomloos, glooiend landschap met uitgestrekte heidevelden en zandverstuivingen. Op Heidestein is daar inmiddels nog geen tien procent van over, wat overeenkomt met het areaal heide op de Heuvelrug als geheel. Om deze heide te behouden, zijn Drentse Heideschapen ingezet. Door hun begrazing wordt het dichtgroeien van de heide met bomen en struiken voorkomen. Vele diersoorten, waaronder een grote populatie zandhagedissen, profiteren hiervan. Op Heidestein bevinden zich behalve de heide ook nog andere herinneringen aan het verleden zoals het historische theehuis, de duistere wandeltunnels en de vijver met zijn mysterieuze groene waterkleur.
Opmerkelijke variatie
Noordhout is één van de weinige plekken op de Utrechtse Heuvelrug die in de negentiende eeuw al bebost waren. Hierdoor is de begroeiing ouder dan de bossen in de directe omgeving. Het beheer op landgoed Noordhout is erop gericht dat natuurlijke processen hun gang kunnen gaan. Dit komt het best tot uiting in het bosreservaat waar helemaal niet beheerd wordt. Op deze plek mag de natuur dus volledig haar eigen weg volgen. Het bosreservaat is niet toegankelijk voor publiek, de rest van Noordhout wel. De historische akkers van Noordhout worden ecologisch beheerd. Zeldzame akkerkruiden krijgen daardoor de kans om te groeien tussen de gewassen.
Recreatieve voorzieningen Landgoed Bornia: Blauwe route is omgezet naar nr 1 op de bomen (ingang aan de Traay in Driebergen) |
