Word Beschermer

Donjon

Al meer dan 750 jaar staat de donjon van Kasteel Loenersloot in het landschap. De toren heeft vijf verdiepingen en is gebouwd als verdedigingstoren. In tijden van nood kon men zich in de toren terugtrekken en de vijand van achter twee meter dikke muren opwachten.

Om het de aanvallers nog moeilijker te maken, was de toren omgracht. De ingang van de toren lag op de vierde verdieping! Via een houten trap werd deze bereikt en bij belegering kon de trap worden verwijderd. Via interne muurtrappen kon men van de ene naar de andere verdieping komen. De vijand kon vanaf het dak, beschermd door kantelen, onder uur worden genomen.

Oudste deel

Opvallend aan Kasteel Loenersloot is de grote ronde toren. Deze donjon is het oudste deel van het kasteel, gebouwd rond 1250 door de familie Van Loenersloot. De hof (een complex van boerderij, schuren en andere bijgebouwen omgeven door een gracht) werd door de Van Loenersloots steeds verder uitgebouwd.

Zelfstandig

De donjon was vooral een verdedigingswerk en een belangrijk statussymbool. Van verre konden reizigers over de rivier de Angstel de toren zien. Lieden met minder nobele bedoelingen werden afgeschrokken. En er was nog een groot voordeel: de rijk geworden ontginnersfamilies begonnen zich zelfstandig van hun landsheer, de bisschop, op te stellen. Voor die zelfstandigheid was het gunstig een verdedigbaar huis te bezitten. Als de bisschop ze een lesje wilde leren, was hij nu gedwongen een troepenmacht te sturen.In de middeleeuwen was bescherming door een machtige heer noodzakelijk. De Van Loenersloots vonden daarvoor een prachtige oplossing: ze sloten zich aan bij de graaf van Gelre, een tegenstander van de bisschop, die graag zijn invloed in Utrecht wilde vergroten. Zo konden de Van Loenersloots zich verschuilen achter de macht van Gelre, maar zonder veel last van bemoeizucht: de graaf zat tenslotte een flink eind weg!

Voor de verdediging

De nadruk bij de bouw van de toren lag op de verdediging; er was weinig moeite gedaan de toren bewoonbaar te maken. De kamers hadden een doorsnede van vier meter, ze waren vrijwel niet verlicht en alleen op de begane grond was een schouw. Erg comfortabel was het dus allemaal niet. Als het nodig was konden de verdedigers zich achter de kantelen verschuilen en de vijanden trakteren op pijlen, stenen en pek. De toren zelf stond op een eilandje, dat door een veelhoekige weermuur en een gracht werd verdedigd. Daar omheen lag een terrein dat werd omgeven door een tweede gracht: de voorburcht, die ook weer goed te verdedigen was.

Effectief

Voor de dertiende eeuw was zo'n omgrachte toren militair heel effectief. Het viel niet mee om soldaten en belegeringswapens over de slechte wegen of de rivier te vervoeren. Oorlogsvoeren was bovendien een dure hobby. Toen de kasteelheer van Loenersloot ruzie kreeg met de Utrechtse bisschop, duurde het achttien dagen voordat de bisschoppelijke troepen hem tot overgave wisten te dwingen. En de bisschop was de machtigste heer in de omgeving!

Foto's donjon