Doneer Word Beschermer
Header afbeelding

Column: Kippenlaantje

Kippenlaantje -Jacqueline.jpgmaandag 11 mei 2020

Column van een leerling boswachter

Kijk nou toch, wat een imposante bomenlaan dit is! Indrukwekkend, hoe dik sommige van de boomstammen zijn. En zo hoog. Dit zijn eiken, toch? Ja, ik zie het, het zijn zomereiken. Wonderlijk, dat hier zo’n strakke laan van bomen is, terwijl ik net over slingerpaden, langs een slingervijver, over heuveltjes en zelfs een bruggetje heb gelopen. Deze laan lijkt in contrast te staan met het sierlijke ontwerp van het landschapspark. Interessant. Wat mij ook opviel is dat de bomen niet allemaal op dezelfde afstand van elkaar staan. Ergens halverwege staan geen zomereiken maar, iets meer naar achteren, een rij beuken. Zou dat toeval zijn? Dat er op enkele plaatsen jonge zomereiken staan, vind ik niet zo verwonderlijk, want die zijn natuurlijk aangeplant om de ontstane ‘gaten’ in de bejaarde bomenrij op te vullen.

Ik ben op de buitenplaats Hoog Beek en Royen in Zeist, niet te verwarren met Beek en Royen, schuin aan de overkant van waar ik nu ben. Daarvan is alleen nog het ‘landhuis’ over. Want na een veiling, gevolgd door verkoop aan de rijke bankier Albert Voombergh, werden de gronden door vererving verdeeld over Hoog Beek en Royen, Pavia en het Zeisterbos. Bij het zoeken naar de historie van de zomereikenlaan ontdekte ik, dat de bomen in de periode rond 1771 geplant moeten zijn. Op enig moment kreeg het de illustere naam: Kippenlaantje.

Kippenlaantje 1920.jpgKippenlaantje 2020.jpg

Foto's: Kippenlaantje 1920 en 2020

De geschiedenis brengt ons terug naar eind 17e eeuw, toen de tuinen van Slot Zeist zijn aangelegd. Het ontwerp was – conform wat toen gebruikelijk was – in Frans classicistische stijl: zichtassen en strakke lijnen in de bloemperken, heestervakken en bomenlanen. De zichtas van het hoofdhuis strekte richting Amersfoort en was maar liefst vijf kilometer lang. In 1771 stichtte de burgermeester van Zeist zijn landhuis Beek en Royen op de gronden van Slot Zeist. Het Kippenlaantje was een van de zichtassen van de formele parkaanleg.

In de 18e eeuw ontstond de hang naar meer natuurlijke tuinen: de romantiek deed haar intrede in de vorm van de zogenaamde Engelse landschapsstijl. Dit is te zien in het parkontwerp van Hoog Beek en Royen van ca. 1825, zeer waarschijnlijk ontworpen door J.D. Zocher, met behoud van de formele eikenlaan. De buitenplaats Hoog Beek en Royen werd overigens gebouwd in de periode 1825 – 1830.

Het Kippenlaantje, met de monumentale eiken dateert dus van ca. 1771 en behoort daarmee bij de oudste eikenlanen van Nederland. Dat vraagt wat mij betreft om respect. Het laat ons een stuk van onze cultuurgeschiedenis zien. Maar dat is niet alles, de veterane bomen vertegenwoordigen ook een belangrijke functie voor de fauna en het milieu. Een aantal vertoont holtes en gaten, waar vogels, vleermuizen, eekhoorns en marterachtigen graag verblijven. Zelfs hier, zo dicht bij het centrum van het drukke Zeist. Laten we dit koesteren. We gaan de bomen helpen, die het zo zwaar hebben op de voedselarme en droge zandgrond. Ten opzichte van jonge exemplaren hebben oude(re) bomen zo mogelijk nóg meer te lijden van de klimaatsverandering en stikstofdioxide: zij hebben nog minder het vermogen om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden. We pakken het probleem dan ook bij de wortels aan: we geven ze voedsel én duurzame gelkorrels, die in staat zijn vocht vast te houden, zodat het schaarse water niet gelijk wegzakt naar het o zo lage grondwaterniveau.

Jacqueline van Dam

« Terug

Delen:

Share Share