Enkele opvallende bewoners
Een roofridder, een plaatsvervanger van de bisschop, een politiek betrokken kasteelheer en een eigenzinnige barones: de bewoners van Loenersloot hebben ieder hun sporen nagelaten. Maak kennis met enkele mensen die de geschiedenis van het kasteel bepaalden.
Splinter: ridder en rebel
De familie Van Loenersloot vervulde bestuursfuncties in dienst van de bisschop van Utrecht en was betrokken bij de ontginning van de veengebieden in de omgeving. Uit dat geslacht kwam Splinter voort.
In 1375 ondertekende Splinter van Loenersloot de Stichtse Landbrief, een belangrijk document in de ontwikkeling van het Utrechtse bestuur. Maar hij raakte ook in conflict met de bisschop. Splinter beroofde en gijzelde burgers en maakte zich schuldig aan afpersing.
In 1378 belegerden de troepen van de bisschop zijn kasteel. Na achttien dagen gaf Splinter zich over. In 1386 werden de voorwaarden vastgelegd: hij moest schadevergoeding betalen, mocht het kasteel niet verder versterken en moest het beschikbaar houden voor de bisschop.
Jacob: de plaatsvervanger van de bisschop
In de vijftiende eeuw kwam Loenersloot in handen van de familie Van Amstel van Mijnden. Jacob van Amstel van Mijnden trad op als plaatsvervanger van bisschop Hendrik van Beieren en nam namens hem bestuurstaken waar.
Die rol leverde hem de bijnaam ‘biscop Jacob’ op. Bisschop was hij zelf nooit: de bijnaam verwijst naar zijn positie als vervanger van de bisschop.
Andries Jan: kasteelheer en patriot
Andries Jan Strick van Linschoten kocht Loenersloot in 1772. Hij liet het kasteel verbouwen tot een comfortabel buitenverblijf, waar hij gasten ontving in de salon, tuinkamer en eetkamer.
Ook buiten het kasteel was hij actief. Als aanhanger van de patriotten streefde hij naar een democratischer samenleving. In 1787 werd hij veroordeeld wegens majesteitsschennis; die veroordeling kocht hij af. Later werd hij lid van de Nationale Vergadering en overleed in 1806 op Loenersloot.
Lees verder in Van kasteel tot buitenplaats.
Generaties Martini Buys
Andries Jans dochter Geertruyd Strick van Linschoten trouwde met Paulus Hubert Martini Buys. Hun kinderen erfden het kasteel, en zo kwam Loenersloot in de familie Martini Buys terecht. Verschillende generaties woonden er of gebruikten het kasteel als buitenverblijf.
De familie verzamelde meubels, schilderijen, boeken en porselein. Deze collectie vertelt nog altijd over hun leven en belangstelling. Een deel bleef behouden in het kasteel; andere stukken zijn vanaf 1997 teruggekocht.
Madzy: de laatste bewoonster uit de familie
Magdalena (Madzy) Ferdinanda Maria Martini Buys erfde het kasteel in 1948. In 1952 trouwde zij met baron Van Nagell, waardoor zij de titel barones mocht voeren.
Madzy bewoonde slechts enkele kamers van het grote kasteel. Comfortabel was het er niet. In de winter werd het zo koud dat ze rondjes door het huis fietste om warm te blijven.
Ze had weinig op met de moderne tijd en gruwde van winstbejag. Zo verbood ze haar pachters om kunstmest te gebruiken. Nieuwsgierige bezoekers hield ze met een jachtgeweer op afstand.
Een stichting voor het kasteel
Ondertussen raakte het kasteel steeds verder in verval. Soms vielen er stenen uit de muur, waardoor het bewonen ervan onveiliger werd. Hans baron Taets van Amerongen van kasteel Renswoude trok zich het lot van Loenersloot aan. Hij wist Madzy te overtuigen om noodzakelijke reparaties te laten uitvoeren.
In 1985 bracht zij het kasteel onder in Stichting Kasteel Loenersloot. Daarmee werd een belangrijke stap gezet om het gebouw en het landgoed voor de toekomst te behouden.
Overdracht aan Utrechts Landschap
Na Madzy’s overlijden in 1997, op 88-jarige leeftijd, zette de stichting het beheer voort. Er werden af en toe concerten en bijeenkomsten georganiseerd. Ook werkte de stichting aan het onderhoud van de gebouwen en het herstel van het park.
Na het overlijden van Taets van Amerongen besloot de stichting het beheer over te dragen aan Utrechts Landschap. Sinds 2011 zorgt Utrechts Landschap namens Stichting Kasteel Loenersloot voor het kasteelcomplex.
De opdracht: kasteel, park en bijgebouwen in goede staat houden, bezoekers laten kennismaken met deze bijzondere plek en zorgen dat het beheer ook financieel kan worden voortgezet.