In de provincie Utrecht is op de Utrechtse Heuvelrug in vergelijking tot begin vorige eeuw nog maar een kleine oppervlakte heide aanwezig. Voor de middeleeuwen was de Utrechtse Heuvelrug vrijwel geheel bebost. Na ± het jaar 1000 kreeg het gebied door overmatige houtkap kap en (over)begrazing door voornamelijk schapen een open karakter met heidevelden en zandverstuivingen. In de loop van de negentiende eeuw nam het economisch belang van heide sterk af en vond langzaam herbebossing van de heideterreinen plaats. Overigens zou de Utrechtse Heuvelrug zonder menselijk ingrijpen uiteindelijk ook weer volgroeien met bos.

Het Utrechts Landschap is van mening dat de heideterreinen een belangrijke afspiegeling zijn van het historisch grondgebruik in de provincie. Daarom wil de stichting dat de nu nog aanwezige heideterreinen worden beschermd en beheerd. Daarnaast bieden de open heideterreinen voor veel planten en dieren een toevluchtsoord in het dicht beboste en door mensen bewoonde gebied. Sterker nog; een groot aantal organismen zoals de zandhagedis en het heideblauwtje is vrijwel volledig afhankelijk van heideterreinen.

Als er niets wordt gedaan aan de heideterreinen zullen deze binnen afzienbare tijd begroeid raken met grassen en uiteindelijk dichtgroeien met bomen. De vergrassing wordt tegenwoordig nog eens extra versterkt door verzuring en vermesting vanuit de atmosfeer. Om dit tegen te gaan worden diverse beheersmaatregelen uitgevoerd op terreinen van de stichting.

Zo lopen er op Breeveen en de Plantage Willem III runderen en paarden om de opslag van grassen en bomen tegen te gaan. Op landgoed Heidestein en de Kozakkenput wordt dit werk verricht door Drentse heideschapen. Daarnaast helpt de stichting de natuur af en toe een handje door delen van de heideterreinen te plaggen. Een deel van de bovengrond wordt dan samen met de voedingsstoffen verwijderd. De heideplantjes profiteren hiervan omdat zij zijn aangepast aan een leven op arme grond. Deze plagwerkzaamheden vinden meestal eens in de twintig jaar plaats. In het Willem Arntszbos en Breeveen is in 2001 een deel van de sterk vergraste heide geplagd.