Garstenmolen
De Garstenmolen ligt direct aan de rivier de Vecht en bemaalde tot 1960 de Garstenpolder. De molen heeft geen scheprad, maar een vijzel waarmee het water wordt opgevoerd.
Molenbezoek
Openingstijden
Als de groene vlag wappert (meestal op woensdag) en op afspraak.
Adres
Vreelandseweg 11, Nigtevecht
Droge voeten
Poldermolens malen water uit de polder en zorgden eeuwenlang voor droge voeten. Vanaf ongeveer 1100 werden in het westen van de provincie Utrecht de woeste veengronden ontgonnen. Er werden sloten en weteringen gegraven om het overtollige water af te voeren naar veenriviertjes.
Vanaf ongeveer 1500 was de bodem door inklinking zo gedaald, dat een natuurlijke afwatering steeds moeilijker werd. Het water moest omhoog gebracht worden: van de polder naar de hoger gelegen boezem. De poldermolens brachten uitkomst: met een scheprad of vijzel maalden ze het water omhoog. Zonder molens zouden de polders al vele eeuwen geleden weer onder water zijn gelopen.
Historie Garstenmolen
De Garstenmolen is in 1876 gebouwd op de plaats van een eerdere molen, die was afgebrand. Tot 1960 bemaalde de molen de 306 hectare grote Garstenpolder. Toen de molen buiten bedrijf raakte, werd er een woning in getimmerd en ging het gaande werk verloren. In 2006-2007 is de molen grondig gerestaureerd. De molen kreeg een verlengde vijzel en kon weer malen. Het waterschap deed sindsdien bij veel neerslag een beroep op de vrijwillige molenaars.
Naast de molen staat een elektrisch gemaal met machinistenwoning uit 1951. Dit gemaal is in 2003 vervangen door een nieuw gemaal nabij het Amsterdam-Rijnkanaal.
Van stilstand naar toekomst
Eind 2021 is de molen uit voorzorg stilgezet, nadat onderzoek aantoonde dat de wiekenroeden niet meer voldeden aan de veiligheidseisen. Daarmee begon een omvangrijk hersteltraject, waarbij het vervaardigen en plaatsen van nieuwe roeden een knap staaltje vakwerk vereisten.
In 2023 startte Utrechts Landschap met het vervangen van de roeden van 15 Utrechtse molens. Na twee jaar intensief werk zijn deze molens weer veilig in gebruik en kunnen de wieken opnieuw draaien. Dit bijzondere erfgoed is daarmee klaar voor de toekomst.
Veel dank aan de provincie Utrecht, een groot aantal fondsen en donateurs voor hun waardevolle financiële bijdrage!
Bouwjaar en type molen
1876 – achtkante bovenkruier