Bouwen aan robuuste verbonden natuur
Door kleine, versnipperde natuurgebieden te verbinden bouwen we aan een aaneengesloten gebied van 5.300 hectare sterkere natuur. Ook zijn we door dit programma maar liefst 700 hectare nieuwe natuur rijker. Zo geniet iedereen in onze provincie nu en in de toekomst van meer natuur. Naast deze nieuwe aankopen, maken we het ook makkelijker voor dieren en insecten om zich tussen natuurgebieden te verplaatsen.
We creëren nieuwe ecologische corridors die versnipperde natuur met elkaar verbindt. Ook zorgen de ecoducten Op Hees, Beukbergen, Boele Staal, Leusderheide en Sterrenberg voor een veilige doorgang tussen Park Vliegbasis Soesterberg en de omliggende natuurgebieden. Zo versterken we het lokale natuurnetwerk en de biodiversiteit met nieuwe kansen voor plant en dier.
Utrechts Landschap beheert de natuurgebieden en bewaakt binnen de samenwerking de belangen van de natuur. Vanuit onze ecologische kennis adviseren we over keuzes, ook als dat lastig is. Door grondig onderzoek en maatregelen voorkomen we dat onvervangbare natuurwaarde verloren gaat. Ook geeft Hart van de Heuvelrug ons de kans om biodiversiteit en robuuste natuur te creëren die zonder dit programma niet mogelijk was geweest.
Bijzondere diersoorten die we beschermen
Samenwerken aan sterkere natuur
Het gebiedsontwikkelingsprogramma Hart van de Heuvelrug is een samenwerking tussen provincie Utrecht, de gemeenten Soest en Zeist en Utrechts Landschap. Samen werken we aan een gezondere leefomgeving door een betere balans tussen wonen, werken, zorg, natuur en recreatie. Belangrijk, want toenemende bebouwing en wegen zorgden voor steeds meer grootschalige versnippering en natuurschade in de regio tussen Soest, Zeist en Amersfoort.
Hart van de Heuvelrug gaat die versnippering tegen en verbindt natuurgebieden (weer) beter met elkaar. Ook maakt het programma ruimte voor projecten rondom wonen, werken, recreatie en zorg. De opbrengsten uit deze projecten worden gebruikt om nieuwe natuurgebieden aan te kopen, ecoducten aan te leggen en natuur verder te versterken.
Onze droom voor een natuurrijke toekomst
Sinds 1927 ontwikkelt, beschermt en beheert Utrechts Landschap natuur en erfgoed dicht bij huis. We geloven dat een mooi landschap, rijk aan natuur en cultuur, onmisbaar is voor de Utrechtse samenleving. Omdat planten en dieren waarde hebben voor onze aarde. Om mensen te helpen ontspannen. En om onze geschiedenis te vertellen.
Daarom werken we elke dag aan een provincie waarin natuurgebieden zijn verbonden in één groot netwerk. Waar het edelhert en de zeearend zich thuis voelen, maar waar ook mensen genieten van natuur en oer-Hollands erfgoed. Waar de veldleeuwerik weer in gezonde aantallen zijn lied laat horen en de variatie aan landschappen de voedingsbodem is voor een gezond en rijk ecosysteem.
Dat is onze droom. Een toekomstvisie die we samen werkelijkheid kunnen maken. Door programma’s zoals Hart van de Heuvelrug, maar vooral: met elkaar.
Onze droom voor een natuurrijke toekomst
Sinds 1927 ontwikkelt, beschermt en beheert Utrechts Landschap natuur en erfgoed dicht bij huis. We geloven dat een mooi landschap, rijk aan natuur en cultuur, onmisbaar is voor de Utrechtse samenleving. Omdat planten en dieren waarde hebben voor onze aarde. Om mensen te helpen ontspannen. En om onze geschiedenis te vertellen.
Daarom werken we elke dag aan een provincie waarin natuurgebieden zijn verbonden in één groot netwerk. Waar het edelhert en de zeearend zich thuis voelen, maar waar ook mensen genieten van natuur en oer-Hollands erfgoed. Waar de veldleeuwerik weer in gezonde aantallen zijn lied laat horen en de variatie aan landschappen de voedingsbodem is voor een gezond en rijk ecosysteem.
Dat is onze droom. Een toekomstvisie die we samen werkelijkheid kunnen maken. Door programma’s zoals Hart van de Heuvelrug, maar vooral: met elkaar.
Veelgestelde vragen
Nee, het gebiedsontwikkelingsprogramma Hart van de Heuvelrug is een samenwerking tussen provincie Utrecht, de gemeenten Soest en Zeist en Utrechts Landschap. Samen werken we aan een gezondere leefomgeving door een betere balans tussen wonen, werken, zorg, natuur en recreatie.
Binnen Hart van de Heuvelrug is ongeveer 700 hectare nieuwe natuur gerealiseerd, onder andere bij Landgoed De Paltz, het Harlanterrein, het Kodakterrein en Park Vliegbasis Soesterberg. Natuurgebieden zijn vergroot, beter ingericht en met elkaar verbonden. Ecoducten en andere verbindingen maken het voor planten en dieren mogelijk zich te verplaatsen en zich te verspreiden. Utrechts Landschap beheert een groot deel van deze gebieden en zorgt ervoor dat de natuur zich duurzaam kan ontwikkelen.
Mede dankzij Hart van de Heuvelrug is Utrechts Landschap is nu eigenaar van Park Vliegbasis Soesterberg, Landgoed De Paltz, het Harlanterrein en in de toekomst van Kamp van Zeist.
Utrechts Landschap beheert de natuurgebieden en bewaakt binnen de samenwerking de belangen van de natuur. Vanuit onze ecologische kennis adviseren we over keuzes, ook als dat lastig is. Door grondig onderzoek en maatregelen voorkomen we dat onvervangbare natuurwaarde verloren gaat. Ook geeft Hart van de Heuvelrug ons de kans om biodiversiteit en robuuste natuur te creëren die zonder dit programma niet mogelijk was geweest.
Bij de ontwikkeling van projecten wordt vooraf onderzoek gedaan naar aanwezige planten en dieren. Op basis daarvan worden maatregelen genomen om verstoring zoveel mogelijk te beperken. Voor de bouw van De Vliegbasis Noord is een ontheffing verleend volgens de natuurwetgeving, inclusief een beschermingsplan voor de veldleeuwerik.
Ook worden soorten actief beschermd. Zo worden bijvoorbeeld hazelwormen vooraf gevangen en verplaatst naar een geschikt leefgebied in de omgeving. Op deze manier wordt geprobeerd de impact op planten en dieren zo klein mogelijk te houden.
Op sommige plekken maakt natuur plaats voor ontwikkelingen zoals wonen, werken, recreatie en zorg. De opbrengsten daarvan worden gebruikt om nieuwe natuur te realiseren en bestaande natuur te versterken. Zo ontstaat er per saldo meer en beter verbonden natuur, ook al verdwijnt er lokaal natuur.
Door natuurgebieden met elkaar te verbinden, ontstaan grotere leefgebieden voor planten en dieren. Ecoducten maken het mogelijk om barrières zoals wegen te overbruggen. Soorten als das, ree en boommarter gebruiken deze verbindingen al. Naarmate de vegetatie zich verder ontwikkelt, zullen ook minder mobiele soorten, zoals insecten, reptielen en kleine zoogdieren, hiervan profiteren.
Grotere en verbonden gebieden zorgen voor:
- meer uitwisseling van soorten;
- betere verspreiding van planten via zaden;
- meer variatie in voedsel en leefgebied;
- grotere veerkracht bij verstoring, zoals droogte of ziekte.
Dit draagt bij aan een robuuster en soortenrijker ecosysteem.
Binnen het programma worden op enkele plekken ontwikkelingen gerealiseerd, zoals woningen of voorzieningen. De opbrengsten hiervan worden ingezet voor natuur. Bijvoorbeeld voor de aankoop van gronden, het aanleggen van verbindingen en het versterken van bestaande natuur. Zo wordt op kleine schaal natuur opgeofferd om op grotere schaal meer en beter verbonden natuur mogelijk te maken.
Hart van de Heuvelrug werkt volgens een balans tussen ontwikkeling en natuur. Voor iedere hectare ontwikkeling wordt ook natuur gerealiseerd. De projecten zijn met elkaar verbonden: opbrengsten uit bouwprojecten maken investeringen in natuur mogelijk. Het programma startte in 2004 met als doel om versnipperde natuurgebieden op de Utrechtse Heuvelrug te verbinden en te versterken. Binnen dit netwerk is ook ruimte voor wonen, werken, zorg en recreatie.
Park Vliegbasis Soesterberg is een bijzonder natuurgebied met een grote variatie aan landschappen en een hoge soortenrijkdom. Om kwetsbare soorten te beschermen, is een deel van het gebied niet toegankelijk. Dieren zoals reeën, vossen, roofvogels en dassen vinden hier rust en ruimte.
Tijdens het broedseizoen (15 maart tot en met 15 augustus) is de landingsbaan gesloten om broedvogels, zoals de veldleeuwerik, niet te verstoren. De hekken rondom het gebied blijven behouden vanwege de historie van de vliegbasis en om de toegang tot het gebied goed te kunnen reguleren. Het gebied is via meerdere ingangen toegankelijk.
Voordat een gebied wordt ingericht als natuur, is zorgvuldig onderzoek nodig. Zo wordt gekeken naar mogelijke verontreiniging en naar de aanwezige planten en dieren. Daarna worden gebouwen gesloopt en verharding verwijderd. Vervolgens wordt het gebied stap voor stap ingericht als natuur.
De werkzaamheden worden in fases uitgevoerd, onder andere vanwege tijdelijk gebruik van delen van het terrein, zoals de opvang van vluchtelingen. Dit maakt dat de ontwikkeling meer tijd vraagt.