Broekzijdse Molen
Riet wuift langs de oevers van het Gein. In een stil, oer-Hollands landschap onder de rook van Amsterdam staat de Broekzijdse Molen. De stevige molen heeft enorme wieken, een groot kruirad en dikke staartbalken. Het is de oudste molen in de provincie Utrecht.
Molenbezoek
Openingstijden
De molen is bewoond en niet te bezoeken.
Adres
Gein Noord 41, Abcoude
Droge voeten
Poldermolens malen water uit de polder en zorgden eeuwenlang voor droge voeten. Vanaf ongeveer 1100 werden in het westen van de provincie Utrecht de woeste veengronden ontgonnen. Er werden sloten en weteringen gegraven om het overtollige water af te voeren naar veenriviertjes.
Vanaf ongeveer 1500 was de bodem door inklinking zo gedaald, dat een natuurlijke afwatering steeds moeilijker werd. Het water moest omhoog gebracht worden: van de polder naar de hoger gelegen boezem. De poldermolens brachten uitkomst: met een scheprad of vijzel maalden ze het water omhoog. Zonder molens zouden de polders al vele eeuwen geleden weer onder water zijn gelopen.
Historie Broekzijdse Molen
De Broekzijdse Molen is de oudste molen in de provincie Utrecht. Bij de bouw in 1641 was het buitenkruien bij poldermolens in deze regio nog niet zo gangbaar en werd de molen voorzien van een binnenkruiwerk. Tegenwoordig heeft de molen een staartwerk met kruirad waarmee de molen op de wind kan worden gekruid.
Tot 1976 heeft de molen samen met een motorhulpgemaal de Broekzijdse Polder (317 ha) bemalen. In 2009 heeft Utrechts Landschap de molen gerestaureerd. De kap en het kruiwerk zijn hersteld, er zijn nieuwe schoren en een nieuwe staart aan de molen gehangen en in 2011 is het scheprad verlaagd. Sindsdien kan de molen weer doen waarvoor hij is gebouwd: water malen!
Van stilstand naar toekomst
Eind 2021 is de molen uit voorzorg stilgezet, nadat onderzoek aantoonde dat de wiekenroeden niet meer voldeden aan de veiligheidseisen. Daarmee begon een omvangrijk hersteltraject, waarbij het vervaardigen en plaatsen van nieuwe roeden een knap staaltje vakwerk vereisten.
In 2023 startte Utrechts Landschap met het vervangen van de roeden van 15 Utrechtse molens. Na twee jaar intensief werk zijn deze molens weer veilig in gebruik en kunnen de wieken opnieuw draaien. Dit bijzondere erfgoed is daarmee klaar voor de toekomst.
Veel dank aan de provincie Utrecht, een groot aantal fondsen en donateurs voor hun waardevolle financiële bijdrage!
Bouwjaar en type molen
1641 – achtkante bovenkruier