Word Beschermer
Header afbeelding

Rariteiten (V), De Kurk

Wilg de Kurk.jpgmaart 2017

Langs de Langbroekerdijk net na de kruising met de Rijsenburgselaan naar Driebergen ligt ten noorden van de weg een héél klein natuurgebiedje, De Kurk genaamd. Het is één van de weinige voor publiek afgesloten natuurgebieden van Utrechts Landschap, simpelweg omdat het te klein is om het open te stellen. Het is een mini-oase van rust. Maar daarmee is het nog geen rariteit.

De Kurk heet zo omdat hier sinds 1935 een kurkplatenfabriek was gevestigd. In 1970 staakte de kurkplatenfabriek hier haar activiteiten en uiteindelijk wordt, na de sloop, het gebiedje teruggegeven aan de natuur. Zodoende herinnert alleen de naam van de ‘oase’ nog aan de voormalige fabrieksactiviteiten.

Maar is dat echt het enige? Neen, want sinds jaar en dag leeft hier een klein, onooglijk slakje. Dit slakje is hier in 1995 ontdekt en houdt sindsdien dapper stand. Als een soort ‘Asterix en Obelix’ leven de slakjes in het bos als enige vertegenwoordigers in Noordwest-Europa.

Oestophora barbula, zoals het slakje bij wetenschappers bekend staat is een terrestrische huisjesslak. In gewone mensentaal een landslak met een huisje. Dit huisje is afgeplat en in de mondopening bevinden zich enkele karakteristieke verdikkingen, de zogenaamde ‘tanden’. Als u denkt een slak gevonden te hebben om op te eten, bespaar u de moeite. Het slakje meet 1 cm in doorsnee.

Waarom komt dat slakje nu voor op De Kurk? Het laat zich een beetje raden. Het is namelijk niet de enige plek waar Oestophora barbula voorkomt, het is een Iberisch endeem. Ofwel een soort die alleen voorkomt in Spanje en Portugal. Als verstekelingen zijn ze meegevoerd met het kurk van het Iberisch schiereiland en hebben zich permanent weten te vestigen. Lang nadat de fabriek haar activiteiten heeft gestaakt is dit het enige nog tastbare bewijs van haar vestiging alhier.

Toen ik een paar jaar geleden hoorde van deze rariteit ben ik gelijk, samen met onze ecoloog Markus, naar het gebied getogen om Oestophora barbula met eigen ogen te aanschouwen. Uiteindelijk vonden we het slakje. Als kinderen zo blij wandelden we nog wat door het bos totdat een geweldig grote wilg ons de weg versperde. Wat een kanjer, wat een monumentale boom! Met een omtrek van 5 meter en 10 centimeter (in 2012) ook een heuse rariteit. Waar een klein gebiedje al niet groot in kan zijn. Twee ‘rariteiten’ op een paar vierkante meter!

Een mooi bruggetje naar een volgende reeks; Joris’ bijzondere bomen.

Joris Hellevoort
boswachter Utrechts Landschap

Bijschrift foto: ecoloog Markus Feijen bij de monumentale wilg op De Kurk.

« Terug

Delen:

Share Share