Word Beschermer
Header afbeelding

Bijzondere bomen (IV), de es

De torenhoge es van Oostbroek Joris Hellevoort.jpgjuni 2017

Nietsvermoedend loop je er onderdoor, een immens hoge es van 38 meter, langs het jaagpad van Amelisweerd. Dit eeuwenoude landgoed herbergt sowieso een heel assortiment aan giganten. Mega eiken en beuken van wel 40 meter. En dat is best bijzonder. De meeste bossen in Nederland liggen op de armere gronden en worden meestal niet hoger dan 30 meter. De rijkere gronden zijn logischerwijs in beslag genomen voor de voedselproductie. Een uitzondering hierop zijn de vele buitenplaatsen die onze provincie rijk is. De oplettende wandelaar krijgt in deze landgoedbossen haast het gevoel zich in een kathedraal te bevinden. De giganten stuwen elkaar op naar grootte hoogte!
Toch is de es van Amelisweerd niet de kampioen. Die titel is voor de hoogste es van Nederland op het eveneens eeuwenoude landgoed Oostbroek, een steenworp verder naar het noorden. Hier torent zij met haar 40 meter uit boven de eiken en beuken. Zo doet zij haar naam eer aan, want de Latijnse naam Fraxinus excelsior betekent ‘de boven anderen uitstekende boom’. U begrijpt dat dit de trots is van de boswachter. Hierin sta ik niet alleen. De Germaanse volkeren vereerden de es al als wereldboom, beter bekend als Yggdrasil. En wist u dat heksen het liefst vliegen op bezemstelen van de es! Alsof dat nog niet genoeg is, ook gymnastiek toestellen worden gemaakt van essenhout. Zou Ebke Zonderland daarom zo goed kunnen vliegen?

Helaas gaat het slecht met de es in heel Europa. De agressieve aantasting, essentaksterfte, lijkt deze wereldboom te gaan decimeren. Oplossingen zijn vooralsnog niet voor handen. Zoals ik in een eerdere column al schreef, zal het unieke essenhakhout in de Kromme Rijnstreek mogelijk geheel verdwijnen door deze ‘ziekte’. En ook mijn mede columnist Marc van Leeuwen sprak zijn zorg hierover al uit. Want vele karakteristieke essenlanen in de streek zullen waarschijnlijk worden ontmanteld omdat ze gevaar gaan opleveren voor haar passanten. En dus houd ik met angst en beven al mijn essen goed in de gaten. Ook de hoogste es van Nederland is al aangetast door dit monster. Gelukkig weert deze kampioen zich tot op heden kranig.

Mijn advies is dan ook: ga naar buiten. Geniet van deze kanjers. Ondertussen blijven wij bezig met het zoeken naar oplossingen. En waar het kan, bijvoorbeeld midden in het bos, sparen we oude exemplaren die wachten op betere tijden. Zodat ons nageslacht kan blijven genieten van de enige echte wereldboom!

Joris Hellevoort
boswachter Utrechts Landschap

« Terug

Delen:

Share Share